Gedragsproblemen oplossen

Inleiding

Dit boek is geschreven vanuit één duidelijke belofte: welk gedragsprobleem je ook met je hond ervaart, er is een route uit. Uitvallen, trekken, angst, onzekerheid, claimen, controle, agressie, onrust, fixatie of niet kunnen ontspannen lijken aan de buitenkant allemaal andere problemen. Maar onder de oppervlakte werken dezelfde mechanismen. Daarom geloven wij niet in losse trucjes, losse commando's of symptoombestrijding. Wij werken met een systeem: een vaste route met vijf oplossingen die samen ieder probleem kunnen oplossen, zolang je ze consequent toepast.

Natuurlijk moet je eerst begrijpen wat er gebeurt en goed beoordelen waar het gedrag vandaan komt. Zonder dat mis je de kern. Maar uiteindelijk verandert een hond niet door analyse alleen. Verandering ontstaat pas wanneer je de juiste oplossingen gaat uitvoeren in het dagelijks leven. De vijf oplossingen in dit boek vormen samen een bewezen fundament: de hond leren volgen, de hond aan het werk zetten, de claim van de hond elimineren, de hond correct positioneren en een periode prikkelvrij leven. Als deze vijf onderdelen tegelijk worden aangepakt over een langere periode, ontstaat er een compleet systeem waarin probleemgedrag geen functie meer heeft.

In Deel 3: Oplossen worden concrete onderdelen behandeld met concrete instructies om tot herstel te komen. De echte kracht zit in onze persoonlijke begeleiding, zodat we jou kunnen ondersteunen met het toepassen van de vijf oplossingen. Iedere situatie vraagt om unieke details, en ieder mens heeft een ander mens nodig - een leraar - om efficiënt te leren. Zo werkt het nu eenmaal. Lees dus vooral dit boek, oefen vooral zelf, maar een stuk privétraining geeft dit boek de meerwaarde die het nodig heeft om tot succes te komen.

De kracht zit niet in één onderdeel, maar in de combinatie. Eén aanpassing kan helpen, maar vijf oplossingen samen veranderen het hele patroon. Voeg daar tijd, discipline en geduld aan toe, en je hebt alles wat nodig is. Tijd om oud gedrag te laten uitdoven. Discipline om het systeem iedere dag hetzelfde toe te passen. Geduld om de hond opnieuw vertrouwen te laten opbouwen. Volg je deze route serieus, dan zie je meestal binnen vier tot zes weken een duidelijke omslag. Niet omdat de hond wordt onderdrukt, maar omdat het probleem bij de oorzaak wordt opgelost.

Vijf jaar lang reed ik door heel Nederland om mensen thuis te helpen met hun probleemhonden. Daardoor heb ik honderden honden niet alleen op een trainingsveld gezien, maar in hun eigen systeem: bij de voordeur, in de woonkamer, aan de lijn in de straat, met bezoek, kinderen, buren, andere honden en de dagelijkse spanning van de eigenaar. Juist daar wordt duidelijk waar gedrag vandaan komt. Niet in één los moment, maar in het ritme van het huishouden.

Mijn eigen kijk op honden is ook gevormd door verschillende leefomgevingen. Eerst leefde ik in Oostenrijk op een berg, waar honden dagelijks te maken hadden met hoogteverschil, sneeuw, geursporen, wild, grote afstanden en veel vrijheid. Daar leerde ik dat vrijheid iets anders is dan zomaar loslaten. In de bergen zie je hoe belangrijk volgen, oriëntatie op de groep, uithoudingsvermogen, jachtinstinct en herstelvermogen zijn. Een hond kan fysiek sterk lijken, maar mentaal alsnog te veel verantwoordelijkheid nemen als de mens geen richting geeft.

Daarna kwam de boerderij, met meerdere honden, nestjes pups, volwassen honden en moeders in één levende omgeving. Op het hoogtepunt had ik ongeveer twintig honden op de boerderij. Daar werd gedrag nog zichtbaarder. Niet als losse oefening, maar als dagelijks systeem. Wie neemt ruimte? Welke hond brengt spanning omhoog? Welke hond haalt spanning juist uit de groep? Wanneer hebben pups correctie, rust of vrijheid nodig? Op een erf zie je dat gedrag niet alleen door training wordt gevormd, maar ook door sfeer, ritme, grenzen en de manier waarop de groep steeds opnieuw op elkaar reageert.

Daarna werd de stedelijke omgeving weer een ander vraagstuk. Minder ruimte, meer prikkels, minder afstand en veel meer herhaling. Fietsers, verkeer, andere honden, smalle stoepen en geluiden komen dichterbij. Een hond die in de bergen of op een erf veel draagkracht lijkt te hebben, kan in een drukke woonomgeving toch overvraagd worden. Geen omgeving is op zichzelf goed of fout. De vraag is steeds: past deze omgeving bij deze hond en bij wat de hond kan dragen?

Soms leidt die vraag tot trainen. Soms tot anders begeleiden. Soms tot minder prikkels, meer structuur of duidelijkere grenzen. En soms tot de conclusie dat een situatie niet passend genoeg is. Herplaatsen kan dan voelen als falen, maar kan ook een vorm van verantwoordelijkheid zijn. Bij Dana, mijn Grote Zwitserse Sennenhond, werd dat zichtbaar. Ruimte, rust en overzicht pasten beter bij haar dan een leven met veel dagelijkse stadsprikkels. De keuze om haar te herplaatsen was pijnlijk, maar ook eerlijk naar wat zij nodig had.